Kursy Frazeo

O Frazeologii

W językach występują wyrazy, a także trwałe połączenia dwóch lub więcej wyrazów, które funkcjonują w tekstach i naszej komunikacji podobnie jak pojedyncze wyrazy. Takie trwałe połączenia wyrazowe to związki frazeologiczne lub frazeologizmy.

Związki frazeologiczne określa się łączną nazwą frazeologia. Zatem frazeologia to zbiór trwałych połączeń wyrazowych, takich jak trafiła kosa na kamień, biały kruk, dzień dobry, mała czarna, od stóp do głów, żyć jak pies z kotem, lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu, twardy orzech do zgryzienia i wiele, wiele innych.

Każdy związek frazeologiczny (frazeologizm), podobnie jak pojedynczy wyraz, ma swoje znaczenie i swoją funkcję. Na przykład frazeologizm biały kruk składa się z wyrazów: biały i kruk. Ale te wyrazy zespolone w tej konkretnej konfiguracji mają utrwaloną strukturę, której nie możemy dowolnie zmieniać, a znaczenie figuratywne (przenośne) tego związku frazeologicznego nie jest sumą znaczeń poszczególnych wyrazów, które budują ten frazeologizm. Mówiąc biały kruk, nie mamy na myśli ptaka o białym upierzeniu, ale rzecz lub zjawisko, które są rzadko spotykane.

Związkami frazeologicznymi zajmuje się nauka, która sama także nosi nazwę frazeologia.

Frazeologia pozostaje wciąż obszarem trudnym w dydaktyce języków obcych. Idiomy, kolokacje, frazemy, przysłowia, sentencje, wielowyrazowe terminy specjalistyczne oraz inne utrwalone związki wyrazowe sprawiają wiele problemów osobom, które chcą się nimi sprawnie posługiwać w językach obcych. A jak dowodzą badania ekipy leksykometrycznej z Saint-Cloud, częstotliwość występowania takich struktur jest duża i może sięgać nawet 20% wszystkich produkowanych przez nas wypowiedzi. Oznacza to, że związki frazeologiczne różnych typów to nawet milony utrwalonych struktur w każdym języku.

Frazeologia bywa kłopotliwa w języku ojczystym. Nie zawsze znamy użyty przez kogoś frazeologizm, czasem możemy też błędnie zrozumieć jego sens. Problem frazeologizmów staje się jednak zdecydowanie bardziej skomplikowany na gruncie języków obcych, których się uczymy. W tym wypadku nasze wyczucie językowe nie działa już tak sprawnie jak w języku ojczystym, a nieznajomość frazeologizmu nierzadko może doprowadzić do poważnych zaburzeń w rozumieniu i komunikacji. Dlatego warto poznawać frazeologię innych języków, przyswajać najczęstsze utrwalone związki wyrazowe, bo bez ich opanowania nie można mówić o biegłej znajomości języka obcego.